Werkdruk en mentale gezondheid: kansen voor founders

De kansen liggen waar werkdruk ontstaat en waar het geld weglekt: in de organisatie van het werk. Denk aan capaciteit, roosters, administratie, leidinggeven en per team vroeg zien waar het knelt, niet aan het welzijn van één werknemer. Betalen doet de werkgever of de verzuimverzekeraar, want die dragen de kosten van uitval: minimaal €405 per verzuimdag en tienduizenden euro’s per burn-out. Mentale ondersteuning via de werkgever is al een volwassen markt, dus nog een wellbeing-platform is zelden de opening die je zoekt.

Werkdruk is een organisatieprobleem

Wie met een idee rond burn-out begint, denkt meestal vanuit de werknemer die vastloopt. Logisch, want vaak komt het idee uit eigen ervaring. De cijfers wijzen een andere kant op.

Werkgevers verliezen volgens TNO (2025) €4,9 miljard aan verzuim door psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Dat is de verzamelnaam uit de Arbowet voor werkdruk, conflicten, pesten en emotioneel zwaar werk. Daarvan komt €3,5 miljard door te hoge werkdruk. Van de 14,3 miljoen verzuimdagen komen er 10,3 miljoen door werkdruk.

Werkdruk is de situatie waarin het werk meer vraagt dan je aankunt. Werkstress is het gevolg. Werkdruk ontstaat door te veel werk, te weinig mensen en te weinig ruimte om je werk zelf in te delen. Een meditatie-app pakt de stress aan en laat de oorzaak staan.

Het sterkste voorbeeld van een oplossing die bij de oorzaak begint, komt uit onze eigen studio. Erik Petersen van Achmea Impact Ventures: “We hebben een AI-oplossing voor huisartsen ontwikkeld. Die het werk van de huisarts veel efficiënter maakt. Die de werkdruk wegneemt, die de kosten verlaagt. En waarbij ook nog eens de patiënten van de huisarts zich echt super goed geholpen voelen. Dan heb je een win-win.” De huisarts wordt er niet veerkrachtiger van. Het werk wordt lichter.

De macrocijfers en de bredere kansen in werk staan in onze pillar over een startup bouwen die de arbeidsmarkt verandert. Hier gaan we een laag dieper.

Wie betaalt voor minder werkdruk

Werknemers betalen zelden. Het geld zit bij wie de schade van uitval draagt.

De werkgever betaalt bij ziekte minimaal 70% van het loon door, maximaal 104 weken. Een burn-out leidt gemiddeld tot vijf maanden verzuim en kost voorzichtig gerekend €45.000 per geval (ABN AMRO, 2023). Werkgevers tekenen dus als ze verzuimdagen zien verdwijnen, niet als medewerkers een app leuk vinden.

Een verzuimverzekering (die de werkgever het doorbetaalde loon bij ziekte vergoedt) verschuift dat risico. Ongeveer 60% van de werkgevers heeft er een, bij 5 tot 50 werknemers zelfs 75 tot 85% (MKB Servicedesk, 2026). Verzuimverzekeraars hebben dus direct belang bij preventie. SEO Economisch Onderzoek adviseerde ze in december 2025 te onderzoeken of preventie binnen de polis kan. Arbodiensten, bedrijfsartsen en zorgverzekeraars (via collectieve verzekeringen) zijn kanalen naar die werkgevers.

Een rekenvoorbeeld. Een team van 40 medewerkers in de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg), waar het verzuim begin 2026 op 9,9% lag. Bij ongeveer 220 werkdagen per jaar zijn dat 8.800 werkdagen en zo’n 870 verzuimdagen. Haal je er een half procentpunt af, dan scheelt dat 44 dagen. Tegen minimaal €405 per dag is dat ruim €17.800 per jaar, exclusief vervanging. Voorkom je één burn-out, dan gaat het om €45.000. Reken je markt op dezelfde manier uit: vanuit verzuimdagen in een segment, niet vanuit “alle werknemers”. Zie TAM, SAM en SOM berekenen.

De gebruiker is niet de koper

Je verkoopt B2B2C: aan de werkgever, terwijl de werknemer het gebruikt. HR of directie tekent, de bedrijfsarts adviseert, en bij beleid rond PSA moet de ondernemingsraad instemmen. Een HR-manager die je idee “interessant” vindt, is nog geen klant. Waarom niet, lees je in de Excel-sheet fallacy.

Waar de open ruimte zit

Begin waar de druk echt hoog is. Het CBS (2026) mat in het eerste kwartaal een verzuim van 5,8%, tegen gemiddeld 5,0% over langere tijd. Zorg en welzijn zat op 8,2%, de VVT op 9,9%, het onderwijs op 6,3%. Bij 25- tot 34-jarigen stegen burn-outklachten van 15% in 2015 naar 28% in 2025 (AWVN, 2026).

In de zorg ligt de kans het dichtst bij de oorzaak. Planning, roosters, inzicht in capaciteit en de verdeling van werk bepalen daar elke dag hoeveel druk er op een team staat. Elk uur dat een verpleegkundige niet aan administratie kwijt is, gaat terug naar het werk zelf. Achmea Impact Ventures investeert daarom ook in NUNO, dat zorgcapaciteit beter wil benutten.

Een tweede kans zit bij leidinggevenden en bij vroeg signaleren per team. Werkdruk is zelden gelijk verdeeld, en een leidinggevende die ziet waar het knelt, kan werk verschuiven voordat iemand uitvalt.

Het MKB is een apart verhaal. Bedrijven met minder dan 10 werknemers hebben met 2,8% het laagste verzuim, maar daar hakt één uitvaller er het hardst in. Kleine werkgevers missen HR, kennis en tijd en handelen pas bij uitval (Trimbos/Instituut Gak, 2024). Tegelijk zijn ze massaal verzekerd. Een oplossing die via de verzuimverzekeraar of arbodienst bij hen landt, heeft een kanaal dat een werknemersapp mist.

Werkdruk is een breed probleem. Maak het eerst klein genoeg om op te lossen, met een scherpe probleemstelling.

Wat al vol zit

OpenUp haalde in maart 2026 €20 miljoen op en werkt voor meer dan 2.000 organisaties. TemperWork haalde in 2025 €3,5 miljoen seedgeld op om met data burn-outrisico vroeg te signaleren. Voor het klassieke MTO (medewerkerstevredenheidsonderzoek) zijn er alternatieven als 2DAYSMOOD en InsightOut. InsightOut is vanuit Achmea Impact Ventures ontwikkeld en vervangt de vragenlijst door chatgesprekken. The Micro Habit Company helpt mensen hun gedrag te veranderen met micro-habits. Het was in maart 2025 de eerste startup in het acceleratorprogramma van Achmea’s innovation hub.

Dat die bedrijven bestaan en geld ophalen, bewijst dat er een markt is. Het betekent ook dat “nog een wellbeing-app” geen kans meer is. Onderscheid je op segment, probleem of betaler.

Drie regels die je idee maken of breken

De Arbowet verplicht werkgevers om PSA op te nemen in de RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) en het plan van aanpak. Dat geeft werkgevers een logische reden om te kopen.

De AVG trekt een grens. Stress- en verzuimdata zijn bijzondere persoonsgegevens (gegevens waarvoor extra strenge regels gelden). De bedrijfsarts mag individuele medische informatie verwerken, de werkgever niet. Een dashboard dat per medewerker toont wie op omvallen staat, verkoop je dus niet zomaar aan HR.

De AI Act kan sommige ideeën direct stoppen. Sinds 2 februari 2025 verbiedt die AI-systemen die emoties van werknemers op de werkplek afleiden, bijvoorbeeld uit gezicht of stem. Alleen voor medische of veiligheidsredenen geldt een uitzondering. Zit emotieherkenning in je idee, laat dan vroeg een jurist meekijken. Of een wellbeing-app een medisch hulpmiddel wordt, staat in de pillar over een startup bouwen in healthtech en wellbeing.

Bewijs dat een werkgever overtuigt

Werkgevers en verzekeraars willen minder verzuim zien, geen tevredenheidsscore. Meet bij een eerste klant eerst hoeveel verzuimdagen er nu zijn (de nulmeting). Zoek daarna een vergelijkbare groep zonder jouw oplossing en reken op zes tot twaalf maanden. Verzuim beweegt traag.

Je komt het cijfer tegen dat preventie twee tot vijf keer de investering oplevert (WHO, 2022). Dat is een gemiddelde over programma’s, geen belofte voor jouw product. Hoe je minder verzuim als KPI vastlegt, staat in impact meten voor je startup.

Hoe wij naar zulke ideeën kijken

Erik beschrijft drie trappen: “Dat begint met een heel duidelijk maatschappelijk probleem. Dan zoek je een founder of founderteam dat heel erg gecommitteerd is op dat probleem en daar iets in toevoegt. En vervolgens moet er een type product of business zijn dat past bij onze venture studio: heel erg gericht op software, digitale oplossingen, AI, minder op deep tech of hardware.” Werkdruk haalt de eerste trap makkelijk. De vraag is of jouw oplossing bij de oorzaak zit.

Daarna kijken we of Achmea een verschil kan maken, via toegang tot de markt en geloofwaardigheid, zoals bij ziekenhuizen en huisartsen in het zorgdomein.

Veelgestelde vragen over werkdruk en mentale gezondheid als startup-kans

Is mentale gezondheid op het werk een markt of alleen een thema?

Een markt: werkgevers verliezen €4,9 miljard per jaar aan verzuim door PSA, en OpenUp haalde in 2026 €20 miljoen op. Omdat mentale ondersteuning al een volwassen markt is, moet je je onderscheiden op segment, probleem of betaler.

Wie betaalt voor werkdrukvermindering?

Meestal de werkgever, die het loon doorbetaalt bij ziekte, of de verzuimverzekeraar die dat risico dekt. Arbodiensten en zorgverzekeraars zijn kanalen. De werknemer betaalt zelden.

Wat kost verzuim een werkgever?

Eén verzuimdag kost minimaal €405, exclusief vervanging. Een burn-out duurt gemiddeld vijf maanden en kost voorzichtig gerekend €45.000.

Mag je stress of emoties van werknemers meten met AI?

De AI Act verbiedt sinds 2 februari 2025 AI die emoties van werknemers op de werkplek afleidt, bijvoorbeeld uit gezicht of stem. Alleen om medische of veiligheidsredenen mag het wel. Stressgegevens zijn bovendien bijzondere persoonsgegevens die de werkgever niet per medewerker mag verwerken.

Hoe toon je aan dat je oplossing verzuim verlaagt?

Meet vooraf het aantal verzuimdagen (de nulmeting), vergelijk met een groep zonder jouw oplossing en reken op zes tot twaalf maanden. Algemene ROI-cijfers zijn gemiddelden, geen bewijs voor jouw product.

In welke sectoren is de werkdruk het hoogst?

In de zorg, met 9,9% verzuim in de VVT en 8,1% in de GGZ, en in het onderwijs met 6,3% (CBS, eerste kwartaal 2026).

Aan de slag met Achmea Impact Ventures

Heb je een idee rond werkdruk en sta je nog vroeg? Dan past onze Idea track. Je toetst eerst of het probleem echt bestaat bij de partij die betaalt, voordat je bouwt. Dat is de validation-driven approach: eerst het probleem, dan de oplossing.

Eén eerlijke kanttekening van Erik: “Als je als founder denkt: ik weet precies wat ik wil, ik heb alleen nog een club nodig die het voor mij bouwt, dan moet je niet bij ons zijn.” Zoek je juist een team dat kritisch meebouwt, lees dan wat een corporate-backed venture studio oplevert naast funding. Sparren over je idee? Mail naar info@achmea-impact.ventures.