Een startup bouwen in healthtech en wellbeing: kansen en uitdagingen

Bijna elke founder ziet in de zorg een enorme markt: meer ouderen, te weinig personeel, oplopende kosten. Toch stranden veel healthtech-startups niet op de techniek, maar op een simpele vraag die te laat gesteld wordt: wie betaalt er eigenlijk voor jouw oplossing, en hoe lang duurt het voordat die partij ja zegt?

In dit artikel lees je wat healthtech en wellbeing omvat, waar de kansen in Nederland liggen, welke uitdagingen je vanaf dag 1 moet meenemen (betaler, inkoop, regelgeving, adoptie) en hoe je een idee in dit domein valideert voordat je maanden in bouwen steekt.

Wat is healthtech en wellbeing?

Healthtech (ook health tech, health technology of e-health genoemd) is technologie die gezondheid, zorg of het zorgproces verbetert: van apps voor zelfmanagement en thuismonitoring tot software die zorgprofessionals werk uit handen neemt. Wellbeing (of welzijn) is breder en richt zich op mentale, fysieke en sociale gezondheid buiten de formele zorg, zoals preventie, leefstijl, slaap, stress en eenzaamheid. Samen vormen ze het domein waarin digitale oplossingen mensen gezonder houden of zorg efficiënter maken.

Binnen dat domein loopt een belangrijke scheidslijn: is je product een medisch hulpmiddel of niet? Software die bedoeld is om een ziekte te diagnosticeren, te monitoren of te behandelen valt onder de Europese MDR. Een app die alleen sportprestaties of slaapgewoonten bijhoudt meestal niet. Die keuze bepaalt je doorlooptijd, je kosten en je verdienmodel, en je maakt hem dus bewust en vroeg.

Waar liggen de kansen?

De vraag naar zorg groeit sneller dan het aantal handen dat haar kan leveren. Drie ontwikkelingen maken dat concreet:

• Vergrijzing. In 2023 woonden er volgens het CBS 3,6 miljoen 65-plussers in Nederland, 20 procent van de bevolking. In de meeste scenario’s van het CBS verdubbelt het aandeel 80-plussers richting 2050.
• Personeelstekort. Het ministerie van VWS rekent op basis van de prognose voor zorg en welzijn met een verwacht tekort van bijna 301.000 werkenden in 2035. Met de maatregelen uit de zorgakkoorden komt dat volgens dezelfde berekening op 227.000.
• Uitval van het personeel dat er wel is. Het ziekteverzuim in de gezondheids- en welzijnszorg was in het eerste kwartaal van 2026 volgens het CBS 8,2 procent, het hoogste van alle sectoren.

Daaruit volgen kansen voor oplossingen die zorgtijd besparen (administratie, planning, triage), zorg naar huis verplaatsen (thuismonitoring, digitale begeleiding), zorgmedewerkers gezond houden en ziekte voorkomen. Preventie is daarbij interessant omdat niet alleen de zorg, maar ook werkgevers en consumenten er belang bij hebben. Wil je eerst scherp krijgen hoe groot jouw deel van die markt is, reken dan je TAM, SAM en SOM uit voor één concrete doelgroep in plaats van voor “de zorg”.

De grootste uitdaging: wie betaalt?

In de meeste markten is de gebruiker ook de koper. In de zorg zelden. De patiënt gebruikt de app, de verpleegkundige werkt ermee, de zorgaanbieder koopt in en de zorgverzekeraar of het zorgkantoor bepaalt of het vergoed wordt. Elke partij heeft andere argumenten nodig. Dit zijn de vier betalers waar je mee te maken krijgt:

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) stelde in 2026 dat passende bekostiging nodig is om digitale zorg op te schalen, maar dat die alleen werkt als randvoorwaarden goed geregeld zijn, zoals duidelijkheid over wanneer een digitale toepassing zelfzorg is en wanneer formele zorg. Voor jou betekent dat: zoek uit in welke bekostiging je product valt voordat je een prijs bepaalt. Meer daarover lees je in het artikel over bredere regelgeving voor healthtech startups.

Regelgeving: MDR, AVG en NEN 7510

Regelgeving is in healthtech geen bijzaak die je na de launch regelt. Drie kaders komen bijna altijd terug:

• MDR: als je software een medisch doel heeft, is het een medisch hulpmiddel met een risicoklasse, CE-markering en vaak een beoordeling door een notified body. Lees hoe dat werkt in MDR voor healthtech founders.
• AVG: gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens. Verwerking is in principe verboden, tenzij een wettelijke uitzondering geldt, en bij een hoog privacyrisico is een DPIA nodig.
• NEN 7510: de norm voor informatiebeveiliging in de zorg. Zorgaanbieders werken ermee en vragen leveranciers vaak om aantoonbaar volgens deze norm te werken.

Een praktische vuistregel: bepaal in week 1 het beoogde doel van je product, want dat stuurt alle drie. Een wellbeing-app voor stressreductie bij werknemers heeft een heel ander traject dan software die huisartsen adviseert over medicatie.

Adoptie: de gebruiker is niet de koper

Ook als de inkoop rond is, moet je product nog gebruikt worden. Zorgprofessionals hebben weinig tijd om nieuwe systemen te leren, en elke extra klik gaat ten koste van tijd met de patiënt. Patiënten en consumenten haken af als het effect niet snel merkbaar is. Ontwerp daarom voor twee gebruikers tegelijk: degene die de oplossing aanbeveelt en degene die hem dagelijks gebruikt.

Stel, je bouwt een app die thuiswonende ouderen helpt hun medicatie op tijd in te nemen. De oudere is de gebruiker, de mantelzorger is de motivator, de wijkverpleging bepaalt of de app wordt aangeraden en de zorgverzekeraar beslist over vergoeding. Als één schakel niet meedoet, stokt de adoptie. Dat inzicht haal je uit klantinterviews met elke partij in de keten, niet uit één gesprek met een enthousiaste zorgprofessional.

Verdienmodellen in healthtech

De betaler bepaalt het verdienmodel. De meest gebruikte varianten:

• SaaS-licentie voor zorgaanbieders: prijs per gebruiker, per locatie of per cliënt. Voorspelbare omzet, maar lange salescycli.
• Vergoeding via bekostiging: je product past binnen een bestaande prestatie of wordt onderdeel van een contract met de verzekeraar. Schaalbaar, maar afhankelijk van bewijs en contractering.
• B2B2C via werkgevers: een abonnement per medewerker, vaak als onderdeel van een vitaliteits- of verzuimaanpak.
• Direct-to-consumer: een abonnement of eenmalige aankoop. Snel te testen, maar duur in marketing.

Twijfel je tussen modellen, lees dan hoe je een verdienmodel kiest en hoe je daarna de juiste prijs bepaalt. In healthtech zie je vaak dat founders starten bij de werkgever of consument om bewijs op te bouwen en pas later de stap naar vergoeding zetten.

Zo valideer je een healthtech-idee

Validatie in de zorg gaat langzamer dan in andere markten, maar de principes zijn hetzelfde. Werk in deze volgorde:

• Breng de keten in kaart. Wie heeft het probleem, wie gebruikt de oplossing, wie beslist en wie betaalt?
• Bewijs het probleem bij de betaler. Een patiënt die het probleem herkent is fijn; een inkoper die zegt dat het hem geld of tijd kost is beter.
• Test betalingsbereidheid. Vraag om een intentieverklaring, een betaalde pilot of een vooraanbetaling. Een enthousiaste reactie is geen bewijs; daarover gaat de Excel-sheet fallacy.
• Bepaal je regulatoire route. Medisch hulpmiddel of niet? Welke klasse? Wat kost dat aan tijd?
• Kies een eerste segment met korte beslislijnen. Een kleine zorgaanbieder, een werkgever of een niche van consumenten.

Het volledige stappenplan staat in hoe valideer je een startup-idee.

Waar wij staan

Gezondheid en welzijn is een van de focusdomeinen van Achmea Impact Ventures. We werken aan digitale, schaalbare proposities, in de venture studio voor founders met een idee en in de accelerator voor startups met eerste betalende klanten. Wat we niet doen: ventures die gedreven worden door wetenschappelijk of medisch onderzoek, of die lange goedkeuringstrajecten nodig hebben voordat ze klanten kunnen bedienen. Ook hardware valt buiten onze scope. Een idee met een hoge MDR-klasse past daarom minder goed bij ons model; een digitale oplossing in preventie, welzijn of zorgefficiëntie wel. Hoe andere studio’s met healthcare omgaan, lees je in venture studios per sector vergeleken.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen healthtech en wellbeing?

Healthtech richt zich op gezondheid en het zorgproces, zoals monitoring, diagnose-ondersteuning of zorgadministratie. Wellbeing richt zich op mentale, fysieke en sociale gezondheid buiten de formele zorg, zoals stress, slaap en leefstijl. Het onderscheid is belangrijk omdat medische toepassingen vaak onder de MDR vallen en wellbeing-toepassingen meestal niet.

Wie betaalt voor een healthtech-oplossing in Nederland?

Dat kan de zorgverzekeraar, het zorgkantoor, de zorgaanbieder, de werkgever of de consument zijn. Elke betaler heeft eigen eisen en een eigen inkoopcyclus. Bepaal voordat je bouwt wie jouw betaler is, want dat stuurt je verdienmodel en je salesaanpak.

Waarom duurt verkopen aan zorginstellingen zo lang?

Bij zorginstellingen beslissen meerdere partijen mee, zoals zorgprofessionals, ICT, privacy en inkoop. Daarnaast moet een oplossing passen in de bekostiging en in bestaande systemen. Reken daarom op pilots en meerdere gespreksrondes voordat een contract volgt.

Is elke gezondheidsapp een medisch hulpmiddel?

Nee. Software is een medisch hulpmiddel als de fabrikant haar een medisch doel geeft, zoals diagnose, monitoring of behandeling van een ziekte. Een app die alleen sportprestaties of leefstijl bijhoudt, is dat meestal niet, maar een functie die bijvoorbeeld een hartprobleem signaleert kan dat veranderen.

Hoe valideer je een idee in de zorg?

Breng eerst de hele keten in kaart: gebruiker, beslisser en betaler. Bewijs het probleem bij de partij die betaalt en test betalingsbereidheid met een betaalde pilot of intentieverklaring. Bepaal tegelijk of je product onder de MDR valt, want dat beïnvloedt je tijdlijn sterk.