De Nederlandse early-stage funding gap: waarom pre-seed in NL anders werkt

Nederland scoort goed op lijstjes van Europese tech-ecosystemen. Er gaat elk jaar miljarden aan venture capital naar Nederlandse startups. Toch horen founders in de vroegste fase vaak hetzelfde: “kom terug als je meer traction hebt”. Het geld is er wel, maar het zit steeds vaker in grotere en latere rondes. Voor een team met een idee en een eerste prototype is het lastiger om de eerste ton op te halen.

In dit artikel lees je wat de early-stage funding gap is, wat de cijfers zeggen, waar de gap vandaan komt, wat de overheid eraan doet en wat je als founder praktisch kunt doen om er toch doorheen te komen.

Wat is de early-stage funding gap?

De early-stage funding gap (ook wel financieringskloof, investeringskloof of financieringsgat in de vroege fase genoemd) is het tekort aan beschikbaar risicokapitaal voor startups in de pre-seed- en seedfase, vergeleken met de vraag naar dat kapitaal. Startups hebben in die fase relatief kleine bedragen nodig, maar het risico is hoog en het bewijs beperkt. Veel investeerders stappen daarom pas later in, waardoor er een gat ontstaat tussen het eigen geld van de founders en de eerste professionele ronde. Hoe die fasen in elkaar grijpen, lees je in startup-financiering per fase.

Wat de cijfers laten zien

De cijfers wijzen in dezelfde richting: er gaat meer geld naar Nederlandse tech, maar naar minder en grotere deals.

Let op: deze cijfers meten niet allemaal hetzelfde. Ze gaan over verschillende jaren, definities en bronnen. Samen geven ze wel een consistent beeld: de vroegste fase blijft achter bij de groei van het totale investeringsvolume.

Waar komt de gap vandaan?

Een kleinere angel-markt. In landen met een sterke angel-cultuur vullen particuliere investeerders het gat tussen eigen geld en de eerste fondsronde. In Nederland is hun aandeel in het (pre-)seedkapitaal volgens het onderzoek voor Techleap duidelijk kleiner dan in Zweden. In hetzelfde onderzoek gaf 57 procent van de ondervraagde angels aan dat een fiscale stimulans hen vaker, meer en in risicovollere Nederlandse startups zou laten investeren. Nederland heeft zo’n regeling op dit moment niet; de vroegere Durfkapitaalregeling is in 2013 afgeschaft. Het Verenigd Koninkrijk heeft met de Enterprise Investment Scheme al sinds 1994 een fiscale regeling voor investeren in jonge bedrijven. Meer over angels lees je in wat je van een angel investor kunt verwachten.

Kapitaal zoekt zekerheid. Volgens het State of Dutch Tech-rapport van 2026 gaat kapitaal steeds meer naar grotere en latere rondes, die als veiliger worden gezien. Een pre-seedinvestering is per definitie onzeker: er is weinig omzet, het product is nog in ontwikkeling en het team is vaak nog niet compleet.

Fondsgroottes en ticketgroottes. Hoe groter een fonds, hoe groter de bedragen die het per startup moet investeren om het geld te kunnen beheren. Een fonds dat tientallen miljoenen moet uitzetten, heeft weinig aan tickets van € 100.000 die evenveel beoordelingswerk kosten als een grote investering. Daardoor schuiven fondsen vaak op naar latere fasen, en blijft de vroegste fase over voor angels, kleine fondsen en publieke partijen.

Wat de overheid doet

De overheid probeert de gap te verkleinen met regelingen die privaat geld aanvullen. De belangrijkste:

Seed Capital. RVO verstrekt renteloze leningen aan venture capital-fondsen, maximaal even groot als de private inleg, tot maximaal € 12 miljoen per fonds. Die fondsen investeren € 100.000 tot € 5 miljoen per startup in technologiestartups tot zeven jaar na hun eerste commerciële verkoop, en in creatieve en e-healthstartups. De tender van 2026 is gesloten.

Seed Business Angel. Een vergelijkbare regeling voor fondsen van business angels, met een renteloze lening tot € 1 miljoen. Deze fondsen investeren € 50.000 tot € 500.000 per startup. Het budget voor 2026 is volgens RVO volledig verleend.

Vroegefasefinanciering (VFF). Een lening van RVO om een idee van de planfase naar de startfase te brengen. Voor innovatieve starters gaat het om trajecten van € 50.000 tot € 450.000. Je hebt een intentieverklaring nodig van een investeerder die de volgende fase wil financieren, voor minimaal het bedrag dat je aanvraagt. In een aantal provincies vraag je VFF aan via het regionale loket. Meer regelingen staan in subsidies voor startups in Nederland.

De ROM’s. De negen regionale ontwikkelingsmaatschappijen investeren in startups in hun regio, met vroegefasefinanciering van ongeveer € 250.000 tot € 5 miljoen, en mobiliseren daarnaast private investeerders.

Invest-NL. De nationale financierings- en ontwikkelingsinstelling richt zich op bedrijven die moeilijk aan reguliere financiering komen. Samen met het ministerie van Economische Zaken zette Invest-NL het Deep Tech Fonds van € 250 miljoen op voor kennisintensieve startups en scale-ups. Volgens Invest-NL is er vooral te weinig groeifinanciering voor technologie met een lange ontwikkeltijd en een hoge kapitaalbehoefte.

Een breder overzicht van de partijen vind je in het Nederlandse startup-ecosysteem.

Wat je als founder praktisch kunt doen

1. Haal meer bewijs op met minder geld. Hoe meer je aantoont voordat je geld ophaalt, hoe kleiner het risico voor een investeerder. Valideer het probleem en de betalingsbereidheid eerst met gesprekken en simpele tests in plaats van met een volledig product. Zie een startup-idee valideren en de MVP-mythe.

2. Combineer bronnen. Een pre-seedronde in Nederland bestaat vaak uit meerdere stukken: eigen geld, een of meer angels, een lening of regeling en soms eerste omzet. VFF vraagt bovendien een intentieverklaring van een investeerder; publiek en privaat geld versterken elkaar dus.

3. Kijk naar regionale partijen. De ROM in jouw regio kent de lokale investeerders en regelingen, en kan zelf investeren.

4. Overweeg buitenlandse investeerders. Fondsen en angels uit andere Europese landen investeren ook in Nederland. Vraag wel na of een fonds eisen stelt aan de vestigingsplaats van je bedrijf.

5. Kies een programma dat geld en begeleiding combineert. Een venture studio of accelerator investeert juist in de fase waarin veel fondsen afhaken. Je krijgt kapitaal, maar ook ondersteuning om sneller het bewijs op te bouwen dat een volgende investeerder wil zien. Lees de verschillen in venture studio, incubator, accelerator of VC.

De studio-route als antwoord op de gap

Een venture studio is een van de routes die het vroegste gat overbrugt. In plaats van zelf geld op te halen voor je eerste maanden, bouw je samen met de studio. De studio financiert de eerste fase en brengt expertise in, en jij brengt het probleem en de drive om er een bedrijf van te maken. Dat verlaagt de drempel voor founders die geen spaargeld of netwerk van angels hebben. Hoe dat model werkt, lees je in wat een venture studio is en in founder-salaris in een venture studio.

Zo werkt het bij ons

In onze Idea track dekken we de kosten van de venture en je uren als founder, met een investering tot maximaal € 550.000 in drie fasen. Je houdt als foundersteam 70 tot 80 procent van de aandelen. In onze Startup track investeren we tot € 150.000 via een converteerbare lening in startups met een werkend digitaal product en eerste betalende klanten, en dat kan samen met andere investeerders. Onze betrokkenheid loopt tot en met de stap naar Series A. Wil je weten wat je daarvoor moet hebben staan, lees dan van idee-validatie naar venture studio.

Veelgestelde vragen

Waarom is pre-seedfinanciering in Nederland moeilijk te vinden?

Er zijn relatief weinig actieve business angels in Nederland en veel fondsen investeren liever in grotere, latere rondes met minder risico. Daardoor is er minder kapitaal voor kleine bedragen in de vroegste fase. Er bestaat bovendien geen fiscale stimulans voor angels zoals in sommige andere landen.

Hoeveel procent van het seedkapitaal komt in Nederland van angels?

Volgens onderzoek van PwC in opdracht van Techleap leveren business angels ongeveer 8 procent van het (pre-)seedkapitaal in Nederland. In Zweden is dat ongeveer 24 procent. Dat verschil wordt gezien als een van de oorzaken van de financieringskloof.

Welke overheidsregelingen zijn er voor startups in de vroege fase?

De belangrijkste zijn Seed Capital en Seed Business Angel, waarbij RVO fondsen een renteloze lening geeft, en Vroegefasefinanciering (VFF), een lening om van de planfase naar de startfase te gaan. Daarnaast investeren de regionale ontwikkelingsmaatschappijen in startups in hun regio. Controleer per regeling of er budget is en wanneer je kunt aanvragen.

Wat is het verschil tussen Seed Capital en Seed Business Angel?

Seed Capital is bedoeld voor venture capital-fondsen, die € 100.000 tot € 5 miljoen per startup investeren. Seed Business Angel is bedoeld voor fondsen van business angels, die € 50.000 tot € 500.000 per startup investeren. In beide gevallen benader je als founder het fonds zelf, niet RVO.

Kan een venture studio de funding gap overbruggen?

Een venture studio financiert de vroegste fase zelf en levert daarnaast expertise en een team. Daardoor hoef je in de periode waarin het moeilijkst is om geld op te halen, niet zelf bij investeerders aan te kloppen. Je geeft daarvoor wel een deel van de aandelen af aan de studio.